Yazı Detayı
07 Aralık 2016 - Çarşamba 08:56
 
URFA'NIN ESKİ KIŞLARI
NECDET ŞANSAL
 
 

Her mevsimin ayrı bir özelliği güzelliği var. Belki gece ve gündüz gibi, gece karanlık deyip geçmeyin bilim adamları gecenin karanlığının insan vücuduna yararlı olduğunu tespit ettiler.
Kısaca gerekli olduğunu söylüyorlar. Zaten evren, dünya bir denge düzen içerisinde şaşılacak bir sanat var.
Doğada demek ki soğukta sıcakta her mevsim gerekli.
Urfa'da kar berekettir denilir. Kar yerin hazinesidir denilir. Son zamanlarda Urfa'ya çok kar yağmıyor. Önce şehire çok kar yağardı, şehrin Güney kısmında birçok karlık vardı. Kışın kar karlıkta saklanır yazın satılırdı.
Urfa'da kış hazırlığı sonbaharda başlardı. Zahire dediğimiz yiyecekler pekmez biber salça evlerde yapılır, bulgur, mercimek, buğday el değirmenlerinde çekilir makine sanayi yoktu.
Her şey el işleriydi. özellikle bulgur ve buğdaya önem verilirdi.
Zahire içeri konuldu mu, artık kıştan korkulmazdı.
Kışın ısınmak için bir çuval kömür alınırdı. Kalorifer ısıtma araçları yoktu. Soba nadir olarak zengin evlerin de bulunurdu.
Genelde aileler bir oda da yaşarlardı. Mangalda kayılan kömür üzerine bizim tandır dediğimiz dört ayaklı küçük tahta bir masa konur üzerine bir yorgan atılır aile bireyleri yorgana girer ısınırdı.
Uzun Soğuk kış geceleri tandırda geçer. Yazın hazırlanan yiyecekler yenilir en çok kavurga dediğimiz kuruyemiş sevilir, tabi küncülü akıttı da unutmayalım.
Urfa'nın kışa özgü yemekleri çoğu bulgurdan yapılır. Tiritli köfte, basma köfte, borani, gibi yemekler seviler yapılır ve yeniz. Tatlılarda ise en çok şıllık ve katmer yapılırdı.
Televizyon yoktu ama masal vardı. Bizim heket dediğimiz hikayeler anlatılır bir hoş olurdu. Elektriğin teknolojik araçların olmadığı devir çok değil altmış yetmiş yıl evvel ilimiz bir orta çağ şehri gibiydi.
Yani her şey doğal ve sadeydi.
Kapitalizmden eser yoktu. Halkın edebiyatı sözlü kültürdü. idare bir çeşit aydınlatma aracı altında anlatılan masallar aslına uygun bir ortamda tadına doyulmazdı. Kışın şehrin içinde mecbur olmadı mı bir mahalleden bir mahalleye gidilmez şehrin dışına hiç çıkılmazdı.
Çünkü soğuktan karanlıktan korkulurdu.
Büyüklerin anlattıklarına göre, Urfa'ya 1912 yılında büyük bir kar yağar, kar 40 gün, 40 gece devam eder, O sıralarda Van'dan bir ticaret kervanı Halep'e gitmek üzere Urfa'ya gelir, her yer metrelerce karla kaplıdır. Göz gözü görmez, Han diye büyük bir evin misafir bölümüne girilir, yenilir içilir hayvanlarına bakılır yem verilir. Kar Durmuş Yollar açılmış Kervan toplanmış gidecekler, Kervan sahibi kaldıkları yerin ücretini vermek için sahibi çağırılır, Oysa Orası Urfa eşrafından Mustafa Efendi'nin malikanesidir. Mustafa Efendi yanlarına gelir Sizler benim misafirimsiniz güle güle gidin yolunuz açık olsun der. Bu mesele Urfa'da severek anlatılır. Çünkü eşsiz bir misafirlik örneğidir. Bu tür kış öyküleri şehirde özelikle çok anlatılır. Bundan takriben yüz elli yıl evvel Erriş hoca lakaplı bir Allah dostu veli yaşardı. Yaz kış bizim zubun dediğimiz bir entarıyla gezerdi. Bir kış günü kar yerde herkes soğuktan titrerken şehrin saray önü semtinde hoca entari katında gezmektedir bir grup insan yanına gelir, hoca sen bu soğukta üşümüyor musun derler, hayır der kalabalığa gelin der size üşüyen donan adamı gösterim der. Hoca önde kalabalık arkada koşarak aşağı çarşı semtinde Hacı Kamil Hanına gelirler hanın köşesinde eşraftan bir kimse abaya kürke sarılmış mangal önünde titremekte, işte donan adam budur der.
Tabi bu kısadan hisselerde derin anlamlar var. Eski Urfa'da yoksulluk vardı ama insanlar huzurlu mutlu sayılırdı.

 
Etiketler:
Yorumlar
Diğer Yazılar
TOPLUMSAL GELİŞME DEMOKRATİK EĞİTİMDEN GEÇER
NİMET ÇOĞALMIŞ ŞÜKÜR AZALMIŞ
HAYAT TİYATRO GİBİ
SAĞLAM BİRLİK ADALETTEN GEÇER
ZAHAR İYİ OLUR
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR-3
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR- 2
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR (1)
HAYAT BİR YOLCULUKTUR
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA -2
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA-1
YENİ BİR SİSTEM YENİDEN UMUT
YAŞAMA DAİR -2
YAŞAMA DAİR (1)
SALİHLİ KİRAZI KAVACIK ÜZÜMÜ
GENÇLİK NEREYE DOĞRU
TOPLUMSAL BİRLİK BİZ OLMAKTAN GEÇER
ORUÇ NEFSİ TERBİYE ETMEK
EMEKLİYE DEĞER VERİLDİ
URFA'NIN ULAŞIM SORUNU
KULLAN AT KÜLTÜRÜ
İYİMSER VE KÖTÜMSER
11 NİSAN’IN BİLİMMEYEN YÖNLERİ
SÖZ UÇAR YAZI KALIR
HAYAT KADAR ACI
URFA'DA ŞİMDİ MODA KARAKÖPRÜ
11 NİSAN'IN BİLİNMEYEN YÖNLERİ
KADINLAR GÜNÜNDE DİLE GETİRİLMEYEN DOĞRULAR
PLASTİK NESİL
İSLAM DİNİN BİR GERÇEĞİ TASAVVUF
MANEVİ DEĞERLERİMİZ AŞINIYOR
URFANIN SORUNLARI
İNSANI ANLAMAK-2
İNSANI ANLAMAK-1
ESKİ URFA KIŞLARI -5
URFANIN ESKİ KIŞLARI -4
URFANIN ESKİ KIŞLARI-3
URFANIN ESKİ KIŞLARI -2
URFANIN ESKİ KIŞLARI -1
URFA ŞEDADİ AŞİRETİ
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -12
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -11
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -10
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -9
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -8
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -7
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -6
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -5
KUDÜS FATİHİ SELAHADDINİ EYYUBİ -3
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -2
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -4
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -1
IRKÇI SİYONİZME KARŞI BİRLİK
EMPERYALİZM KÜLTÜRÜMÜZE DE ZARAR VERİYOR
İZMİR FARKLI BİR ŞEHİR
TOPLUMSAL SAGLIKTA ÇÖZÜM GEREKİYOR
URFADA ÇEVRE GÖNÜLLÜSÜ BİR GARİBAN
EMPERYALİST DEVLETLETLERİN OYUNU
YAKIN GELMEK
YENİ BİR SİSTEM YENİ DÖNEM
YASALAR UYGULANMAK İÇİN ÇIKAR
BİRLİK BERABERLİK DÖNEMİ
BAHAR GELDİ ÇİÇEKLER SOLMASIN
BELEDİYE'NİN ÖNEMLİ BİR GÖREVİ DENETLEMEDİR
8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
ADALET MÜLKÜN TEMELİDİR
ŞANLIURFA SAĞLIK HİZMETLERİ YETERSİZ
DEMOKRASİ VAZGEÇİLMEZ BİR DEĞERDİR
DEMOKRASİ MÜCADELESİ
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REFERANDUMU
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (5)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (4)
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (3)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (2)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (1)
İNSAN OLMAK
URFA ABACI SANATININ SON USTASI
KOLOMBİYA BARIŞININ VERDİĞİ DERS
KEYFİ 112 ARAMALARI
TUNUS'TA SİYASAL İSLAM TARTIŞILIYOR
DARBEYE HAYIR YAŞASIN DEMOKRASİ (1)
SURİYELİ MÜLTECİLERE VATANDAŞLIK
FAKIBABAYI ANLAMAK GEREKİYOR
URFANIN ESKİ YAZ RAMAZANLARI
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER(2)
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER (1)
URFA'DA UYUŞTURUCU SALGINI ARTIYOR
GEÇMİŞTEN DERS ALMAK
EMEKLİ SORUNLARI
HANGİ ENSAR VE MUHACİR
HANGİ İSLAM 2
HANGİ İSLAM-1
URFA'NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ 2
URFA’NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ -1
URFA EFSANELERİ
YARGI BAĞIMSIZLIĞI İHLAL EDİLİYOR
KÜRT SİYASİ HAREKETİ HAKKINDA
TERÖRÜN NEDENLERİ İNCELENMELİ
ÇÖZÜM SÜRECİNDEN ÇÖZÜMSÜZLÜĞE GİDİŞ
YENİURFA
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Şanlıurfa Büyükşehir ve ilçe belediye başkanları başarılı mı?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
Kötü adın çirkinliği harften, deniz suyunun acılığı kap’tan değildir…


Hz. Muhammed
Bir Hadis
İslâm, güzel ahlâktır.


Prof. Dr.Musa Kazım YILMAZ
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı