Yazı Detayı
07 Haziran 2019 - Cuma 10:20
 
ESKİ URFA BAYRAMLARI
NECDET ŞANSAL
 
 

Bilimin, buluşun, teknik gelişmenin çok hızlı geliştiği bir çağda yaşıyoruz. Dolaysıyla insanlık tarihi süresince 40-50 yıldır belki hiçbir dönemde gelenekler, değer yargıları, toplumsal kültür bu kadar değişime uğramamıştır. Çünkü bilinen bilimsel diyalektik gerçek, yaşama tarzı düşünce tarzını belirliyor. Kulübede tek başına yaşayan bir insanla bir apartmanın dairesinde yaşayan insanın düşünce yapısı da farklı olur. Benzer şekilde, imalat hanesinde kendi işini yapan bir sanatkarla bir fabrika da çalışan bir işçinin yaşama tarzının sonucunda oluşan düşünce ve davranışları da farklılık arz eder. İnsanların yaşamını değiştiren teknik üretim araçları, yani maddi şartlar,doğal olarak toplumun gelenek görenek, ve kültürünü de değiştirmiş oluyor. Bu nedenle doğada toplumda her şey değiştiği gibi yazımızın konusu olan bayramlar da değişti diyebiliriz. Benim bundan 50 yıl evvel çocuktum, hatırladığım Eski Urfa bayramları ile şimdiki bayramlar arasında dağlar kadar fark vardır desem doğrudur. Bu farklılık sosyal ekonomik kültürel her alanda geçerlidir. Bu farklı oluşuma o dönem için dersek, orta çağdan yeni bir çağa geçilmiş demekte mümkündür. Evvela şehrimiz Urfa altmışlı yılların sonunda, surlar içersinde kalan eski birkaç tane muhalleden oluşan yaklaşık altmış bin civarında insanın yaşamış olduğu çok eski bir tarihe sahip kadim bir şehir idi. Güneyde Harran kapı, kuzeyde Samsat kapı, doğuda bey kapı, batıda Sakıp’ın kapısı, bir de doğu ve kuzey kapısı arasında kalan zincirli kapısı bulunurdu. Başka bir ifadeyle bu sınırların dışında kalan Güneyde eski Eyyübiye dışında, kuzeyde Bahçelievler, Yenişehir, Karaköprü, doğuda Sırrın, batıda sigorta akabe gibi yeni yerleşim yerleri yüksek çok katlı binalar bulunmuyordu. İnsanların çoğu tek katlı bizim Urfa deyimi ile hayat dediğimiz evlerde yaşıyordu. Elektrik az ve yetersizdi. Fabrikalar hemen hiç yoktu denilebilir. Ulaşım araçları taksiler çok az. Ulaşım daha çok at arabaları ve eşeklerle sağlanıyordu. Her şey üretim  el işi idi. Yaşam gibi bayramlar da doğaldı. Doğal bir ortamda kutlanırdı. Ramazan bayramı özelikle çocuklar ve gençler tarafından coşkuyla karşılanır, coşkuyla sevinçle kutlanırdı. Hatta Ramazan bayramının hazırlığı ve sevinci aylar önce başlardı. Yeni bayramlıklar elbiseler, ayakabılar dikilir, bayram gününe saklanmış olurdu. İnsanlar küçük şeylerden mutlu oluyordu. Yaşama sevinci vardı. Bayram eski Urfa’da bir nevi eğlence demekti. Çünkü televizyon yoktu. Radyo yaygın değildi. Radyo pahallı olduğundan çok az evde bulunurdu. Dini bayramlar bir anlamda eğlence demektir dedik. Çünkü Urfa’nın her tarafında kadınların ve çocukların eğlendikleri oynadıkları bizim Urfa aksanıyla leyli dediğimiz tahtadan yapılan salıncaklar bir çocuğun oturacağı kadar gene tahtadan yapılmış, ancak birkaç kişilik elle döndürülen dönme dolap bulunurdu. Görkemli, muhteşem olan ise her muhallede bazı evlerde, kadınların gittikleri iki büyük direk arasında uzun kendirli leyliler vardı. Kadınlar bayramlarda bu evlerde salınmak için toplanır. Belki saatlerce sıra beklerdi. Metrelerce çok yüksek sallanan kadınlar gösteriş yaparlar, biz çocukları korkuturdular. O dönemde sanırım en meşhur leylici Urfa’da en çok tanınan kadın leylici bizim evin yanında olan kedare gildi.Kedare gılın evi kalebonu, Harran kapı, Eyübiye ortasında kalan deyim yerindeyse stratejik bir yerde bulunuyordu. Bu nedenle müşterileri çok olur, kadınlar bayramlar da oraya dolardı. Çocukların ve kadınların leylilerinin olduğu yerlerde, ayrıca yiyecekler içecekler satılırdı. Bu yiyecekler Urfa’da bizim ezme, akıt, palıza dediğimiz yiyecekler olurdu. Bir çocuk için bu yiyecekleri almak yemek büyük bir mutluluktu.Eski bir şarkıda hayat bayram olsa sözleri en çok eski Urfa bayramları için geçerlidir dersek doğru olur. Çünkü bayramların maddi değil azla mutlu olan manevi yönüne değer veriliyordu. Bir bayram gene geçti. Hayat gibi kısa. Başlıyor bitiyor.

 

 
Etiketler: ESKİ, URFA, BAYRAMLARI,
Yorumlar
Diğer Yazılar
ELEŞTİRİ VE ÖZ ELEŞTİRİ
ESKİ URFA RAMAZANLARI
BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ
METAL YORGUNLUK METAL GENÇLİK
İSLAM DİNİN TEMEL KURALLARI
URFA MÜZE ŞEHİR
CEHALET VE SEFALET
DUVAR YAZILARI
URFA TARİHİ VE MESELLERİ- 12
URFA TARİHİ VE MESELLERİ - 11
URFA TARİHİ VEMESELLERİ-10
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-9
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-8
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-7
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-6
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-5
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-4
TARİHİ URFA VE MESELLERİ-3
TARİHİ URFA VE MESELLERİ-2
TARİHİ URFA MESELLERİ-1
ADALET HERKES İÇİN GEREKLİDİR
AT BİNENİN KILIÇ KUŞANANIN FIRSATÇILIĞI
KEÇECİ RAMAZAN USTA
AHMET KUDDUSİ HOCA
KALAYCI OSMAN USTA
HANGİ MUHACİR HANGİ ENSAR
BALIKLIGÖL YOL YAPIMLARI TARİHİ ÇARŞILARA ZARAR VERİYOR
TOPLUMSAL GELİŞME DEMOKRATİK EĞİTİMDEN GEÇER
NİMET ÇOĞALMIŞ ŞÜKÜR AZALMIŞ
HAYAT TİYATRO GİBİ
SAĞLAM BİRLİK ADALETTEN GEÇER
ZAHAR İYİ OLUR
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR-3
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR- 2
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR (1)
HAYAT BİR YOLCULUKTUR
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA -2
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA-1
YENİ BİR SİSTEM YENİDEN UMUT
YAŞAMA DAİR -2
YAŞAMA DAİR (1)
SALİHLİ KİRAZI KAVACIK ÜZÜMÜ
GENÇLİK NEREYE DOĞRU
TOPLUMSAL BİRLİK BİZ OLMAKTAN GEÇER
ORUÇ NEFSİ TERBİYE ETMEK
EMEKLİYE DEĞER VERİLDİ
URFA'NIN ULAŞIM SORUNU
KULLAN AT KÜLTÜRÜ
İYİMSER VE KÖTÜMSER
11 NİSAN’IN BİLİMMEYEN YÖNLERİ
SÖZ UÇAR YAZI KALIR
HAYAT KADAR ACI
URFA'DA ŞİMDİ MODA KARAKÖPRÜ
11 NİSAN'IN BİLİNMEYEN YÖNLERİ
KADINLAR GÜNÜNDE DİLE GETİRİLMEYEN DOĞRULAR
PLASTİK NESİL
İSLAM DİNİN BİR GERÇEĞİ TASAVVUF
MANEVİ DEĞERLERİMİZ AŞINIYOR
URFANIN SORUNLARI
İNSANI ANLAMAK-2
İNSANI ANLAMAK-1
ESKİ URFA KIŞLARI -5
URFANIN ESKİ KIŞLARI -4
URFANIN ESKİ KIŞLARI-3
URFANIN ESKİ KIŞLARI -2
URFANIN ESKİ KIŞLARI -1
URFA ŞEDADİ AŞİRETİ
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -12
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -11
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -10
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -9
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -8
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -7
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -6
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -5
KUDÜS FATİHİ SELAHADDINİ EYYUBİ -3
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -2
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -4
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -1
IRKÇI SİYONİZME KARŞI BİRLİK
EMPERYALİZM KÜLTÜRÜMÜZE DE ZARAR VERİYOR
İZMİR FARKLI BİR ŞEHİR
TOPLUMSAL SAGLIKTA ÇÖZÜM GEREKİYOR
URFADA ÇEVRE GÖNÜLLÜSÜ BİR GARİBAN
EMPERYALİST DEVLETLETLERİN OYUNU
YAKIN GELMEK
YENİ BİR SİSTEM YENİ DÖNEM
YASALAR UYGULANMAK İÇİN ÇIKAR
BİRLİK BERABERLİK DÖNEMİ
BAHAR GELDİ ÇİÇEKLER SOLMASIN
BELEDİYE'NİN ÖNEMLİ BİR GÖREVİ DENETLEMEDİR
8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
ADALET MÜLKÜN TEMELİDİR
ŞANLIURFA SAĞLIK HİZMETLERİ YETERSİZ
DEMOKRASİ VAZGEÇİLMEZ BİR DEĞERDİR
DEMOKRASİ MÜCADELESİ
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REFERANDUMU
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (5)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (4)
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (3)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (2)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (1)
İNSAN OLMAK
URFA ABACI SANATININ SON USTASI
URFA'NIN ESKİ KIŞLARI
KOLOMBİYA BARIŞININ VERDİĞİ DERS
KEYFİ 112 ARAMALARI
TUNUS'TA SİYASAL İSLAM TARTIŞILIYOR
DARBEYE HAYIR YAŞASIN DEMOKRASİ (1)
SURİYELİ MÜLTECİLERE VATANDAŞLIK
FAKIBABAYI ANLAMAK GEREKİYOR
URFANIN ESKİ YAZ RAMAZANLARI
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER(2)
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER (1)
URFA'DA UYUŞTURUCU SALGINI ARTIYOR
GEÇMİŞTEN DERS ALMAK
EMEKLİ SORUNLARI
HANGİ ENSAR VE MUHACİR
HANGİ İSLAM 2
HANGİ İSLAM-1
URFA'NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ 2
URFA’NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ -1
URFA EFSANELERİ
YARGI BAĞIMSIZLIĞI İHLAL EDİLİYOR
KÜRT SİYASİ HAREKETİ HAKKINDA
TERÖRÜN NEDENLERİ İNCELENMELİ
ÇÖZÜM SÜRECİNDEN ÇÖZÜMSÜZLÜĞE GİDİŞ
YENİURFA
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Şanlıurfa Büyükşehir ve ilçe belediye başkanları başarılı mı?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
Cahil olanların merhameti ve lütfu azdır…


Mevlana
Bir Hadis
Allah Rasûlü; “Din nasihattır, samimiyettir” buyurdu. “Kime Yâ Rasûlallah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitabına, Peygamberine, Müslümanların yöneticilerine ve bütün müslümanlara” diye cevap verdi.


SADİ
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı