Yazı Detayı
30 Ağustos 2019 - Cuma 10:44
 
HAYÂ VE UTANMA
Osman GEREM
ogerem@hotmail.com
 
 

Evlerimizde kaybolmaya yüz tutan en önemli değerlerimizden biri de hayâ duygumuzdur. Maddi imkânlarımız önceki nesillerin imkânlarıyla kıyas edilemeyecek kadar geniş olduğu halde insani değerlerimizde de aynı gelişmeyi gördüğümüzü hatta mevcut düzeyi koruyabildiğimizi söylemek oldukça zordur. Ahlak ve ahlakın içini dolduran değerler eridikçe aslında insanlığımız da erimekte ve gittikçe daha maddeci, daha bencil bir hayata esir olmaktayız. Maalesef her kuşak, bir öncekinden daha çok zarar gören bir ortamda yaşamaktadır. İnsan, çevre ve doğa gibi değerler üzerinde kafa yorarken kendi doğasını heder ettiğini görememektedir.

Mü'mini mü'min yapan en hassas değerlerden biri de hayâdır. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem, hadisi şeriflerinde hayâyı imandan bir bölüm olarak göstermektedir. Başta Buhari ve Müslim olmak üzere meşhur hadis kitaplarının hemen hemen tümünde hayâ, imanı oluşturan parçalardan biri olarak anılmaktadır. Buhari'nin ara başlıklarından biri "Hayâ imandandır." şeklindedir. "Her dinin bir ahlakı vardır, İslam'ın ahlakı da hayâdır. “Hayâ, hayırdan başka bir şey getirmez. “Hayâ olduğu gibi hayırdır." şeklindeki hadisler sahih hadis kitaplarında mevcuttur.

"Utanma" kelimesiyle de ifade ettiğimiz hayâyı fanteziler arasında görmemiz mümkün değildir. Hayâ sahibi bir insanla hayâsız bir insan arasındaki fark, sıradan bir fark değildir. Sevgili Peygamber aleyhisselam efendimiz, hayâyı imandan bir bölüm olarak gösterirken biz Müslümanlar hayâyı veya hayâsızlığı sıradan ve kültüre ait bir değer olarak nasıl görürüz? Kur'an veya hadisin "İslam'a ait" gördüğü ne varsa o bizim için iman paralelinde muhafaza edilmesi gereken başlıklarımız arasında olmalıdır. Yuvalarımızda şekil değiştiren veya eriyen hayâ, okunmayan ezanlar, kılınmayan namazlar, kesilmeyen kurbanlar kadar endişelendirmelidir bizi.

Hayâ gibi ahlaka ait değerler söz konusu olduğunda bunların kadınlara veya hacılara mahsus değerler olarak düşünülmesi bir şeytan tuzağıdır. Yine ilahi bir emir olan namaz, erkek-kadın, genç ihtiyar her mü'mini esastan alakadar eder. Hayâyı kadın için elzem görüp erkek için ikinci dereceden görmek, gencin hayâ kıtlığı içinde olmasını diploma sahibi olması kadar önemli görememek hatadır. Hayâ da ilahi emirler arasındadır. Hayâ da imandandır.

Hayâ duygusu, iman çatısı altında bulunan her mü'minin meselesidir. Her mü'min, kendisini ve mesuliyeti altında bulunanları hayâlı halde bulundurmaya memurdur. Hayâ bizim için diplomadan, meskenden, maişetten sonra gelen bir mesele olamaz.

Hayâ, mü ‘mini daima iyiyi ve güzeli yapmaya sevk eden ahlaki bir erdemdir. İnsanlık tarihi boyunca bütün ilahi dinler söz, fiil ve davranışlarda hayâlı olmayı emretmiştir. Edep ve ahlakın temel bir unsuru olarak hayâ, toplumumuzda da nesiller boyu üstün bir ahlaki meziyet olarak görülmüştür. Ancak ahlaki değerlerin giderek yozlaştığı günümüz toplumunda hayâ duygusu da eski konumunu kaybetmeye başlamıştır. Öyle ki önceleri hayâ sahibi olan kişiler övülür, değerli görülürken, şimdilerde hayâlı olmak bir utanç ve eksiklik sebebi gibi algılanır hale gelmiştir. Hâlbuki mü’minler için hayâ, ahlaklı ve onurlu bir yaşamın anahtarı olmanın ötesinde kişinin imanı yansıtan ve onu Rabbi katında değerli kılan bir vasıftır. Zira Allah Resulü şöyle buyurmuştur:

 “ Hayâ imandan neşet eder, (ehl-i) iman da cennete gider. Çirkin söz davranış ise kabalıktan ve kötü ahlaktan neşet eder. Kötü ahlak (sahibi olanlar) da cehenneme gider.” (Tirmizi, birr,65)

 
 
Etiketler: HAYÂ, VE, UTANMA,
Yorumlar
Diğer Yazılar
AİLE HAYAT ANAHTARIMIZDIR
İBRAHİM BİN EDHEM HAZRETLERİ’NDEN BEŞ TAVSİYE (1)
İNSAN OLMAK
AİLE VE NESİL
İLK HİCRET YURDU HABEŞİSTAN
MÜSBET İLİMLER VE İSLAM
İMANIN EN BÜYÜK MEYVESİ MERHAMETTİR
HAKKINI BİZE HELAL EDERMİSİN HOCAM
DÜNYA SEVGİSİ
BU GİDİŞ NEREYE…
MİHENK VE DOSTLAR...
MÜSLÜMANLAR TARAFSIZ OLAMAZ
MANEVİ BURHANLAR
GÜVEN TOPLUMU VE ZULÜM…
TOPLUMLARIN MİHENK TAŞI (AİLE)
BU NASIL ADALETTİR Kİ...?
NACI TEYZE…
BU NASIL ADALETTİR Kİ...?
YOLDAKİ ENGELLERİ KALDIRMAK…
NE YAZIK Kİ
TOPLUM VE EMANET
SOSYAL BİR VARLIK OLARAK İNSAN
ARAKANDA HAK İHLALLERİ...
ÜMMETİN YETİM COĞRAFYASI ARAKAN/2
ÜMMETİN YETİM COĞRAFYASI ARAKAN/1
GENÇLİK DÖNEMİNİN ÖNEMİ
KAYBETTİĞİMİZ DEĞERLER
HUKUK- U LLAH VE HUKUK-UL İBAD (1)
TOPLUMUN İNŞA USTALARI ANNELERDİR...
TOPLUM HAYATINDA AHLAK VE HUKUK
TEBESSÜMÜ SADAKA SAYAN BİR DİNİN MÜNTESİBİYİZ...
GÜLE GÜLE SAYIN VALİM
RAMAZAN AYI ve SABIR...
MİLLİ RUH...
İYİLİK ÖRNEK OLMAK DEMEKTİR...
SAFIMIZ NET Mİ?
İMAMESİ KOPMUŞ TESBİH TANELERİ
ÇÖZÜM ÜRETEN OL...
DÜNYAYI İYİLİK DEĞİŞTİRECEK...
DEĞİŞİM RÜZGÂRI...
DOST VE DÜŞMANI SEÇEBİLMEK...
KARDEŞİNİZİ KENDİNİZ GİBİ BİLİN...
İYİLİK VE TAKVA...
ÇANAKKALE...
HER İYİLİK BİR SADAKADIR...
BU BİR HALK HAREKETİYDİ
BU BİR DARBE DEĞİL, BU BİR İŞGALDİR...
KORUNMASI GEREKEN DEĞERLER
FAKİRLİĞİN ADABI
TOPLU YAŞAMANIN BEDELİ
AKLI SELİM
MÜSLÜMANLAR VE BEŞERİ SİSTEMLER
İTİDAL ÜZERE OLMAK…
HANİ BİZ KARDEŞ İDİK…
YARDIMLAŞMA VE GÖNÜLLÜLÜK ESASI
İKİ TEMEL DÜSTURUMUZ
HERŞEYİN BİR BEDELİ VARDIR…
ŞU İBRETE BAKIN
DÜNÜ YAZAN TARİH BUGÜNÜ DE YAZACAKTIR…
PEYGAMBERİMİZİN DEVLET YÖNETİMİ-1
Hz. Ömer (r.a) irad ettiği bir hutbesinde şöyle diyordu:
Menfaat ve insanlık…
İNSAN OLABİLMEK.
AKIL, İLİM VE İSLAM
HAKKI TUTMAK
İSLAM KARDEŞLİĞİ
MÜSLÜMAN
İKİ TEHLİKE
AHLAKIN GAYESİ
Firavunun piramitleri o meydana yakışmıyor…
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
En Çok Okunanlar
En Son Eklenenler
Alıntı Yazarlar
Anketler
Şanlıurfa Büyükşehir ve ilçe belediye başkanları başarılı mı?
Anketler
İstanbul Seçimini Kim Kazanır ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Sivasspor
27
0
2
3
8
13
2
Fenerbahçe
25
0
3
4
7
14
3
İstanbul Başakşehir
25
0
2
4
7
13
4
Beşiktaş
24
0
3
3
7
13
5
Trabzonspor
23
0
2
5
6
13
6
Alanyaspor
22
0
3
4
6
13
7
Yeni Malatyaspor
20
0
3
5
5
13
8
Galatasaray
20
0
3
5
5
13
9
Çaykur Rizespor
17
0
6
2
5
13
10
Göztepe
17
0
4
5
4
13
11
Denizlispor
17
0
6
2
5
13
12
Gaziantep FK
16
0
5
4
4
13
13
Gençlerbirliği
14
0
6
5
3
14
14
Konyaspor
13
0
6
4
3
13
15
Kasımpaşa
12
0
7
3
3
13
16
Antalyaspor
12
0
7
3
3
13
17
MKE Ankaragücü
9
0
8
3
2
13
18
Kayserispor
7
0
8
4
1
13
Özlü Sözler
Kıyamet günü herkes birbirinden davacı olur. Hatta tokuşan koyunlar bile..


CENAP ŞEHABETTİN
Bir Hadis
İslâm, güzel ahlâktır.


Fuat GEMALMAZ
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı