Yazı Detayı
14 Mart 2019 - Perşembe 10:00
 
URFA TARİHİ VEMESELLERİ-10
NECDET ŞANSAL
 
 

Urfa Süryani Abgar krallığı döneminde din kültürü ve sanat faaliyetleri çağına göre epey gelişmişti. Mimari alanında dönemin çok ilerisinde saraylar, konaklar, evler yapılmış. Özelikle gene o çağın bir sanat eseri denilebilecek ünlü kiliseler, manastırlar inşa edilmiş. Tarihi belgeler de Urfa’da şimdi yıkılmış olan Dünya’ca ünlü Ayasofya adında bir kilisenin olduğunu yazılar bulunuyor. Gene Balıklıgöl civarında ünlü bir kilisenin ve krallık sarayının 201 yılında Daysan (Karakoyun) deresinin taşıması sonucu yıkılmış. Daysan, karakoyun deresinin eski Süryanice ismidir. Gerçeği belirtmek vurgulamak gerekirse şehrimiz ve kırsal kesimlerde eski camilerin birçoğunun aslı kilisedir. Sonra camiye dönüştürülmüştür. Burada bunların tek, tek isimlerini sanırım saymanın gerek. Zaten bunlar bilinen bir durumdur. Bilmeyen merak ederse araştırsa isimlerini öğrenir. Yalnız bunların iki tane en ünlü olanı bin beş yüz yıldan fazla tarihi olan ulu cami ve görkemli bir minaresi olan yapı kiliseden camiye, Kudüs Fatihi Selahaddini Eyyubi döneminde camiye çevrilmiş. Bir de şimdi Balıklı gölde bizim Urfa lisaniyle döşeme camisinin aslı Meryem ana kilisesi gene Eyyubıler zamanında, Urfa’da diğer kiliselerle birlikte onarılarak, bazı eklemeler yapılarak camiye çevrilmiştir. Burada Urfa’nın bir özelliğinden söz etmek gerekir. Urfa tarih boyunca bir çok medeniyete, dinlere öncülük etmiş. Yıldızlara, güneşe tapma dönemlerinde komşu il Harran’la birlikte en önde gelen merkez olmuş. Yine Putperestlik, Musevilik, Hıristiyanlık, ve İslam dinin en önemli bir merkezi haline gelmiş. Mevcut güç veya gerçeklik durumuna göre hareket edilmiş. Bir anlamda gelen ağam giden paşam anlayışı güdülmüş. Hıristiyan dönemi Urfa büyük ölçüde Abgar kralları ile anılır. Abgarlar zamanında Urfa gerek din gerek bilim alanında olsun bölgenin en önde gelen önemli bir şehridir. Daha doğrusu Osrohone denilen küçük bir ülkenin bir başkentidir.Din ve

kültürel akımlar buradan bölgeye sirayet ediyordu . Sosyal yaşamın iyi bir şekilde koordine edildiği anlaşılıyor. Kadın hakları çağına göre liberal bir durum arz ediyor. Sanat alanıda gelişmiş iyi bir durumda olduğu yapılan kazılarda çıkan aletlerden, kalıntılardan belli oluyor. Belki de Urfa’da o dönemler de en önemli sorun Daysan deresinin arada bir taşıması sonucu şehri su basması can ve mal kaybına neden olmasıdır. Bu nedenle kralın emri ile ekim ayından nisan ayına kadar surlarda su baskınını haber vermeleri için ücretli nöbetçi bulundurulurdu. Su taşkınını gören nöbetçi gece veya gündüz acele olarak halka haber verir. Böylece halkın kendilerini mallarını koruması sağlanırdı. 201 yılındaki su baskınından sonra zanaatkarlara barakalarını derenin kenarından kaldırmaları talimatı verilmişti. Ancak belediye ölçüm memurlarının raporuyla iş yerlerini belli bir uzaklıkta kurmalarına izin verilmiştir. Kral Abgar 201 yılındaki su baskınından sonra gerek şehrin içinde gerekse köyler ve çiftliklerde oturanlar’ın vergi borçlarının bağışlanmasını emretmiştir. Bu köy ve çiftlikler şehrin etrafındaki tarımsal bölgede bulunmaktaydılar. Su baskınında Balıklıgöl civarında olan kralın sarayı yıkılınca, şimdi ki çift kubbe dediğimiz bir yerde Abgar bir saray yapar. Aradan bir müddet geçtikten sonra Daysan deresinin ikinci sefer taşıması şehrin su basmasını kral Abgar bu yüksek yerde kurduğu sarayında, İranlıların kulesinden izler. Bu kule sarayın yakınında hatta sarayın içinde olmuş olmalıdır. Bugün Büyük Abgar zamanındaki Edessa şehrinin sevimli ve güzel binalarından geriye hiçbir şey kalmamıştır. Abgar’ın sarayı ve soyluların konaklarından zamanımıza kalan tek şey, Balıklı göller ve iç kalenin bulunduğu tepe üzerinde, harap olmuş burçlar, kemerler ve devrik yıkıntılar arasında ayakta duran iki zarif sütundur.

 
Etiketler: URFA, TARİHİ, VEMESELLERİ-10,
Yorumlar
Diğer Yazılar
KARAKÖPRÜ DERESİ İSLAH EDİLMELİ
SİPAHİ PAZARI ESKİ GÜNLERİNİ ARIYOR
BİR İKTİDARIN BAŞARISI EKONOMİK ADALETTİR
ALDANMA ÖLÜM DE VAR
ELEŞTİRİ VE ÖZ ELEŞTİRİ
ESKİ URFA BAYRAMLARI
ESKİ URFA RAMAZANLARI
BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ
METAL YORGUNLUK METAL GENÇLİK
İSLAM DİNİN TEMEL KURALLARI
URFA MÜZE ŞEHİR
CEHALET VE SEFALET
DUVAR YAZILARI
URFA TARİHİ VE MESELLERİ- 12
URFA TARİHİ VE MESELLERİ - 11
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-9
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-8
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-7
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-6
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-5
URFA TARİHİ VE MESELLERİ-4
TARİHİ URFA VE MESELLERİ-3
TARİHİ URFA VE MESELLERİ-2
TARİHİ URFA MESELLERİ-1
ADALET HERKES İÇİN GEREKLİDİR
AT BİNENİN KILIÇ KUŞANANIN FIRSATÇILIĞI
KEÇECİ RAMAZAN USTA
AHMET KUDDUSİ HOCA
KALAYCI OSMAN USTA
HANGİ MUHACİR HANGİ ENSAR
BALIKLIGÖL YOL YAPIMLARI TARİHİ ÇARŞILARA ZARAR VERİYOR
TOPLUMSAL GELİŞME DEMOKRATİK EĞİTİMDEN GEÇER
NİMET ÇOĞALMIŞ ŞÜKÜR AZALMIŞ
HAYAT TİYATRO GİBİ
SAĞLAM BİRLİK ADALETTEN GEÇER
ZAHAR İYİ OLUR
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR-3
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR- 2
TEKNOLOJİ KÜLTÜRÜMÜZE ZARAR VERİYOR (1)
HAYAT BİR YOLCULUKTUR
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA -2
MADDİ VE MANEVİ KALKINMA-1
YENİ BİR SİSTEM YENİDEN UMUT
YAŞAMA DAİR -2
YAŞAMA DAİR (1)
SALİHLİ KİRAZI KAVACIK ÜZÜMÜ
GENÇLİK NEREYE DOĞRU
TOPLUMSAL BİRLİK BİZ OLMAKTAN GEÇER
ORUÇ NEFSİ TERBİYE ETMEK
EMEKLİYE DEĞER VERİLDİ
URFA'NIN ULAŞIM SORUNU
KULLAN AT KÜLTÜRÜ
İYİMSER VE KÖTÜMSER
11 NİSAN’IN BİLİMMEYEN YÖNLERİ
SÖZ UÇAR YAZI KALIR
HAYAT KADAR ACI
URFA'DA ŞİMDİ MODA KARAKÖPRÜ
11 NİSAN'IN BİLİNMEYEN YÖNLERİ
KADINLAR GÜNÜNDE DİLE GETİRİLMEYEN DOĞRULAR
PLASTİK NESİL
İSLAM DİNİN BİR GERÇEĞİ TASAVVUF
MANEVİ DEĞERLERİMİZ AŞINIYOR
URFANIN SORUNLARI
İNSANI ANLAMAK-2
İNSANI ANLAMAK-1
ESKİ URFA KIŞLARI -5
URFANIN ESKİ KIŞLARI -4
URFANIN ESKİ KIŞLARI-3
URFANIN ESKİ KIŞLARI -2
URFANIN ESKİ KIŞLARI -1
URFA ŞEDADİ AŞİRETİ
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -12
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -11
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -10
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -9
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -8
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -7
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -6
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -5
KUDÜS FATİHİ SELAHADDINİ EYYUBİ -3
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -2
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -4
KUDÜS FATİHİ SELAHADDİNİ EYYUBİ -1
IRKÇI SİYONİZME KARŞI BİRLİK
EMPERYALİZM KÜLTÜRÜMÜZE DE ZARAR VERİYOR
İZMİR FARKLI BİR ŞEHİR
TOPLUMSAL SAGLIKTA ÇÖZÜM GEREKİYOR
URFADA ÇEVRE GÖNÜLLÜSÜ BİR GARİBAN
EMPERYALİST DEVLETLETLERİN OYUNU
YAKIN GELMEK
YENİ BİR SİSTEM YENİ DÖNEM
YASALAR UYGULANMAK İÇİN ÇIKAR
BİRLİK BERABERLİK DÖNEMİ
BAHAR GELDİ ÇİÇEKLER SOLMASIN
BELEDİYE'NİN ÖNEMLİ BİR GÖREVİ DENETLEMEDİR
8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
ADALET MÜLKÜN TEMELİDİR
ŞANLIURFA SAĞLIK HİZMETLERİ YETERSİZ
DEMOKRASİ VAZGEÇİLMEZ BİR DEĞERDİR
DEMOKRASİ MÜCADELESİ
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REFERANDUMU
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (5)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (4)
URFA'DAN TARİHİ KISSALAR (3)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (2)
URFA’DAN TARİHİ KISSALAR (1)
İNSAN OLMAK
URFA ABACI SANATININ SON USTASI
URFA'NIN ESKİ KIŞLARI
KOLOMBİYA BARIŞININ VERDİĞİ DERS
KEYFİ 112 ARAMALARI
TUNUS'TA SİYASAL İSLAM TARTIŞILIYOR
DARBEYE HAYIR YAŞASIN DEMOKRASİ (1)
SURİYELİ MÜLTECİLERE VATANDAŞLIK
FAKIBABAYI ANLAMAK GEREKİYOR
URFANIN ESKİ YAZ RAMAZANLARI
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER(2)
URFA VELİLERİNDEN BAZI MENKIBELER (1)
URFA'DA UYUŞTURUCU SALGINI ARTIYOR
GEÇMİŞTEN DERS ALMAK
EMEKLİ SORUNLARI
HANGİ ENSAR VE MUHACİR
HANGİ İSLAM 2
HANGİ İSLAM-1
URFA'NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ 2
URFA’NIN BAZI TARİHİ MESELLERİ -1
URFA EFSANELERİ
YARGI BAĞIMSIZLIĞI İHLAL EDİLİYOR
KÜRT SİYASİ HAREKETİ HAKKINDA
TERÖRÜN NEDENLERİ İNCELENMELİ
ÇÖZÜM SÜRECİNDEN ÇÖZÜMSÜZLÜĞE GİDİŞ
YENİURFA
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Anketler
Şanlıurfa Büyükşehir ve ilçe belediye başkanları başarılı mı?
Anketler
İstanbul Seçimini Kim Kazanır ?
Puan Durumu
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Özlü Sözler
İki kişiyi aşan, bir başkasına da söylenen her sır, yayılır.


Mevlana
Bir Hadis
İslâm, güzel ahlâktır.


MEVLANA (R.A)
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı